(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 085

॥ శ్రీః ॥
6.85. అధ్యాయః 085
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Topics
సంకులయుద్ధవర్ణనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 6-85-0x(4164)(42475)
స తాడ్యమానస్తు శరైర్ధనంజయః
పదాహతో నాగ ఇవ శ్వసన్బలీ ।
బాణాంశ్చ బాణేన మహారథానాం
చిచ్ఛేద చాపాని రణే ప్రసహ్య ॥ 6-85-1(42476)
సంఛిద్య చాపాని చ తాని రాజ్ఞాం
తేషాం రణే వీర్యవతాం క్షణేన।
వివ్యాధ బాణైర్యుగపన్మహాత్మా
నిఃశేషతాం తేష్వథ మన్యమానః ॥ 6-85-2(42477)
నిపేతురాజౌ రుధిరప్రదిగ్ధా-
స్తే తాడితాః శక్రసుతేన రాజన్।
విభిన్నగాత్రాః పతితోత్తమాంగా
గతాసవశ్ఛిన్నతనుక్రకాయాః ॥ 6-85-3(42478)
మహీం గతాః పర్థబలాభిభూతా
విచిత్రరూపా యుగపద్వినేశుః।
దృష్ట్వా హతాంస్తాన్యుధి రాజపుత్రాం-
స్త్రిగర్తరాజః ప్రయయౌ రథేన ॥ 6-85-4(42479)
తేషాం రథానామథ పృష్ఠగోపా
ద్వాత్రింశదన్యేఽభ్యపతంత పార్థం।
తథైవ తే తం పరివార్య పార్థం
వికృష్య చాపాని మహారవాణి ॥ 6-85-5(42480)
అవీవృషన్బాణమహౌఘవృష్ట్యా
యథా గిరిం తోయధరా జలౌఘైః।
సంపీడ్యమానస్తు శరౌఘవృష్ట్యా
ధనంజయస్తాన్యుధి జాతరోషః ॥ 6-85-6(42481)
షష్ట్యా శరైః సంయతి తైలధౌతై-
ర్జఘాన తానప్యథ పృష్ఠగోపాన్।
రథాంశ్చ తాంస్తనవజిత్య సంఖ్యే
ధనంజయః ప్రీతమనా యశస్వీ॥ 6-85-7(42482)
అథాత్వరద్భీష్మవధాయ జిష్ణు-
ర్బలాని రాజన్సమరే నిహత్య।
త్రిగర్తరాజో నిహతాన్సమీక్ష్య
మహాత్మనా తానథ బంధువర్గాన్ ॥ 6-85-8(42483)
రణే పురస్కృత్య నరాధిపాంస్తాన్
జగామ పార్థం త్వరితో వధాయ
అభిద్రుతం చాస్త్రభృతాం వరిష్ఠం
ధనంజయం వీక్ష్య శిఖండిముఖ్యాః ॥ 6-85-9(42484)
అభ్యద్యయుస్తే శితశస్త్రహస్తా
రిరక్షిషంతో రథమర్జునస్య।
పార్థోఽపి తానాపతతః సమీక్ష్య
త్రిగర్తరాజ్ఞా సహితాన్నృవీరాన ॥ 6-85-10(42485)
విధ్వంసయిత్వా సమరే ధనుష్మాన్
గాండీవముక్తైర్నిశితైః పృషత్కైః ।
భీష్మం యియాసుర్యుధి సందదర్శ
దుర్యోధనం సైంధవాదీంశ్చ రాజ్ఞః ॥ 6-85-11(42486)
సంవారయిష్ణూనభివారయిత్వా
ముహూర్తమాయోధ్య బలేన వీరః।
ఉత్సృజ్య రాజానమనంతవీర్యో
జయద్రథాదీంశ్చ నృపాన్మహౌజాః।
యయౌ తతో భీమబలో మనస్వీ
గాంగేయమాజౌ శరచాపపాణిః ॥ 6-85-12(42487)
భీష్మోఽపి దృష్ట్వా సమరే కృతాస్త్రాన్
స పాండవానాం రథినోఽభ్యుదారాన్।
విహాయ సంగ్రామముఖే ధనంజయం
జవేన పార్థం పునరాజగామ॥ 6-85-13(42488)
యుధిష్ఠిరశ్చ ప్రబలో మహాత్మా
సమాయయౌ త్వరితో జాతకోపః।
మద్రాధిపం సమభిత్యజ్య సంఖ్యే
స్వభాగమాప్తం తమనంతకీర్తిః।
సార్ధం స మాద్రీసుతభీమసేనై-
ర్భీష్మం యయౌ శాంతనవం రణాయ ॥ 6-85-14(42489)
తైః సంప్రయుక్తైః స మహారథాగ్ర్యై-
ర్గంగాసుతః సమరే చిత్రయోధీ।
న వివ్యధే శాంతనవో మహాత్మా
సమాగతైః పాండుసుతైః సమస్తైః ॥ 6-85-15(42490)
అథైత్య రాజా యుధి సత్యసంధో
జయద్రథోఽత్యుగ్రబలో మనస్వీ।
చిచ్ఛేద చాపాని మహారథానాం
ప్రసహ్య తేషాం ధనుషా వరేణ ॥ 6-85-16(42491)
యుధిష్ఠిరం భీమసేనం యమౌ చ
పార్థం కృష్ణం యుధి సంజాతకోపః ।
దుర్యోదనః క్రోధవిషో మహాత్మా
జఘాన బాణైరనలప్రకాశైః ॥ 6-85-17(42492)
కృపేణ శల్యేన శలేన చైవ
తథా విభో చిత్రసేనేన చౌజౌ।
విద్ధాః శరైస్తేఽతివివృద్ధకోపై-
ర్దేవా యథా దైత్యగణైః సమేతైః ॥ 6-85-18(42493)
ఛిన్నాయుధం శాంతనవేన రాజా
శిఖండినం ప్రేక్ష్య చ జాతకోపః।
అజాతశత్రుః సమరే మహాత్మా
శిఖండినం క్రుద్ధ ఉవాచ వాక్యం ॥ 6-85-19(42494)
ఉక్త్వా తథా త్వం పితురగ్రతో మా-
మహం హనిష్యామి మహావ్రతం తం।
భీష్మం శరౌఘైర్విమలార్కవర్ణైః
సత్యం వదామీతి కృతా ప్రతిజ్ఞా ॥ 6-85-20(42495)
త్వయా చ నైనాం సఫలాం కరోషి
దేవవ్రతం యన్న నిహంసి యుద్ధే।
మిథ్యాప్రతిజ్ఞో భవ మాత్ర వీర
రక్షస్వ ధర్మం స్వకులం యశశ్చ॥ 6-85-21(42496)
ప్రేక్షస్వ భీష్మం యుధి భీమవేగం
సర్వాంస్తపంతం మమ సైన్యసంఘాన్।
శరౌఘజాలైరతితిగ్మవేగైః
కాలం యథా కాలకృతం క్షణేన ॥ 6-85-22(42497)
నికృత్తచాపః సమరేఽనపేక్షః
పరాజితః శాంతనవేన చాజౌ ।
విహాయ బంధూనథ సదరాంశ్చ
క్వ యాస్యసే నానురూపం తవేదం ॥ 6-85-23(42498)
దృష్ట్వా హి భీష్మం తమనంతవీర్యం
భగ్నం చ సైన్యం ద్రవమాణమేవం ।
భీతోఽసి నూనం ద్రుపదస్య పుత్ర
తథా హి తే ముఖవర్ణోఽప్రహృష్టః ॥ 6-85-24(42499)
అజ్ఞాయమానే చ ధనంజయే తు
మహాహావే సంప్రసక్తే నృవీరే।
కథం హి భీష్మాత్ప్రథితః పృథివ్యాం
భయం త్వమద్య ప్రకరోషి వీర ॥ 6-85-25(42500)
స ధర్మరాజస్య వచో నిశంయ 6-85-26bరూక్షాక్షరం విప్రలాపానుబద్ధం ।
ప్రత్యాదేశం మన్యమానో మహాత్మా
ప్రతత్వరే భీష్మవధాయ రాజన్ ॥ 6-85-26(42501)
తమాపతంతం మహతా జవేన
శిఖండినం భీష్మమభిద్రవంతం।
నివారయామాస హి శల్య ఏన-
మస్త్రేణ ఘోరేణ సుదుర్జయేన ॥ 6-85-27(42502)
స చాపి దృష్ట్వా సముదీర్యమాణ-
మస్త్రం యుగాంతాగ్నిసమప్రకాశం।
న సంముమోహ ద్రుపదస్య పుత్రో
రాజన్మహేంద్రప్రతిమప్రభావః ।
తస్థౌ చ తత్రైవ మహాధనుష్మాన్
శరైస్తదస్త్రం ప్రతిబాధమానః ॥ 6-85-28(42503)
అథాదదే వారుణమన్యదస్త్రం
శిఖండ్యథోఽగ్రం ప్రతిఘాతమస్య।
తదస్త్రమస్త్రేణ విదార్యమాణం
ఖస్థాః సురా దదృశుః పార్థివాశ్చ ॥ 6-85-29(42504)
భీష్మస్తు రాజన్సమరే మహాత్మా
ధనుశ్చ చిత్రం ధ్వజమేవ చాపి।
ఛిత్త్వాఽనదత్పాండుసుతస్య వీరో
యుధిష్ఠిరస్యాజమీఢస్య రాజ్ఞః ॥ 6-85-30(42505)
తతః సముత్సృజ్య ధనుః సబాణం
యుధిష్ఠిరం వీక్ష్య భయాభిభూతం।
గదాం ప్రగృహ్యాభిపపాత సంఖ్యే
జయద్రథం భీమసేనః పదాతిః ॥ 6-85-31(42506)
తమాపతంతం సహసా జవేన
జయద్రథః సగదం భీమసేనం।
వివ్యాధ ఘోరైర్యమదండకల్పైః
శితైః శరైః పంచశరైః సమంతాత్ ॥ 6-85-32(42507)
అచింతయిత్వా స శరాంస్తరస్వీ
వృకోదరః క్రోధపరీతచేతాః ।
జఘాన వాహాన్సమరే సమంతాత్
సుసంమతాన్సింధురాజస్య సంఖ్యే ॥ 6-85-33(42508)
తతోఽభివీక్ష్యాప్రతిమప్రభావ-
స్తవాత్మజస్త్వరమాణో రథేన
అభ్యాయౌ భీమసేనం నిహంతుం
సముద్యతాస్త్రః సురరాజకల్పః ॥ 6-85-34(42509)
జయద్రథో భగ్రవాహం రథం త
త్యక్త్వా యయౌ యత్ర రాజా కురూణాం ।
భయేన భీమస్య సమూఢచేతాః
ససౌబలస్తత్ర యుద్ధస్య భీతః ॥ 6-85-35(42510)
భీమోఽప్యథైనం సహసా వినద్య
ప్రత్యుద్యయౌ గదయా తర్జయానః।
సముద్యతాం తాం యమదండకల్పాం
దృష్ట్వా గదాం తే కురవః సమంతాత్ ॥ 6-85-36(42511)
విహాయ సర్వే తవ పుత్రముగ్నం 6-85-37(42512)
పాతం గదాయాః పరిహర్తుకామాః।
అపక్రాంతాస్తుములే సంప్రమర్దే
సుదూరుణే భారత మోహనీయే ॥ 6-85-37(42513)
అమూఢచేతాస్త్వథ చిత్రసేనో
మహాగదామాపతంతీం నిరీక్ష్య।
రథం సముత్సృజ్య పదాతిరాజౌ
ప్రగృహ్య ఖంగం విపులం చ చర్మ।
అవప్లుతః సింహ ఉవాచలాగ్రా-
జ్జగామాన్యం భ్రమప భూమిదేశం ॥ 6-85-38(42514)
గదాపి సా ప్రాప్య రథం సుచిత్రం
సాశ్వ ససూతం వినిహత్య సంఖ్యే।
జగామ భూమిం జ్వలితా మహోల్క
భ్రష్టాఽంబరాద్గామివ సంపతంతీ ॥ 6-85-39(42515)
ఆశ్చర్యభూతం సుమహత్త్వదీయా
దృష్ట్వైవ తద్భారత సంప్రహృష్టాః।
సర్వే వినేదుః సహితాః సమంతా-
త్పుపూజిరే తవ పుత్రస్య శౌర్యం ॥ ॥ 6-85-40(42516)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే భీష్మపర్వణి భీష్మవధపర్వణి సప్తమదివసయుద్ధే పంచాశీతితమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Footnotes

6-85-25 అజ్ఞాయమానే పశ్చాత్స్థితే ॥
6-85-26 ప్రత్యాదేశం భర్త్సనం ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.